Soort van dag 161: haagbeuk

(10 juni 2023)

Vandaag aandacht voor de haagbeuk. Ik beschouw de haagbeuk als ‘mijn’ boom, want deze boom hoort volgens de Keltische bomenkalender bij mensen die geboren zijn tussen 4 en 13 juni. De haagbeuk is één van de laatste bomen die na de laatste ijstijd op eigen kracht in onze streken is teruggekeerd.

In Nederland is de haagbeuk algemeen in Zuid-Limburg, delen van Gelderland en in de Kempen. Daarnaast wordt hij vaak aangeplant, ook als haag. Hij geeft de voorkeur aan vochtige, voedselrijke en kalkrijke bodems. Een volwassen boom verdraagt schaduw en de haagbeuk komt dan ook voor onder hoge zomereiken in het eiken-haagbeukenbos. In dit bostype komen ook hazelaar, klimop en een heel diverse voorjaarsflora voor. Je vindt het o.a. op de hellingen van het Zuid-Limburgse heuvelland. Het blad van de haagbeuk verteert goed en is een goed tegengewicht tegen bodemverzuring door het afgevallen blad van de zomereik.

De boom is eenhuizig: mannelijke en vrouwelijke bloemen zitten aan één boom. De boom bloeit in het midden van de lente, tegelijk met het verschijnen van het blad. Het blad lijkt wel wat op een beukenblad. Alleen: de bladrand van een beukenblad is gaaf/golvend en dat van een haagbeukenblad is dubbelgezaagd. Ik vind vooral de stam erg mooi: de stam van een oudere haagbeuk ziet er uit als verticale aangespannen spierbundels. De schors is glad en grijs.

Als je goed kijkt, zie je nu aan de haagbeuken onrijpe, groene trossen met de vruchten (nootjes) hangen. In het najaar worden ze bruin. De nootjes liggen op een drieslippig omhulsel waarvan de  middelste slip veel langer is dan de zijslippen. Dit omhulsel vangt de wind en zorgt ervoor dat het nootje in een spiraalvormige beweging wordt weggeblazen. De nootjes worden gegeten door appelvinken, boomklevers, bosmuizen en hazelmuizen. Rupsen van verschillende soorten nachtvlinders eten van de bladeren. Volwassen meikevers eten ook van de blaadjes van de haagbeuk (en ook van die van andere bomen). Mannetjes van de meikever komen af op de geur (alcohol) die vrijkomt als vrouwtjes van de bladeren eten. Pas daarna ruiken ze de vrouwtjes.

Hier lees je waarom ik elke dag een soort plaats.

𝘉𝘳𝘰𝘯𝘯𝘦𝘯: 𝘕𝘦𝘥𝘦𝘳𝘭𝘢𝘯𝘥𝘴𝘦 𝘰𝘦𝘤𝘰𝘭𝘰𝘨𝘪𝘴𝘤𝘩𝘦 𝘧𝘭𝘰𝘳𝘢, 𝘞𝘪𝘬𝘪𝘱𝘦𝘥𝘪𝘢