Soort van dag 201: haagwinde

(20 juli 2023)

De haagwinde met haar opvallende witte bloemen kan zich tot wel drie meter hoogte langs andere planten en hekwerken omhoog winden. De stengels zijn rechtswindend (groeien van bovenaf gezien met de klok mee draaiend omhoog). De top van de plant zoekt naar een houvast. Hij schijnt hierbij in 1 uur en 42 minuten een cirkel te beschrijven (bron: waarneming.nl). Als ik niets meer te doen weet, ga ik er eens bij zitten om dit mee te maken. Met de top kan de plant zich ook de grond in werken. Dan vormt zich daar een knolletje waarmee de plant overwintert. Kenmerkend voor de plant zijn de zeer lange witte wortels. De bladeren hebben een pijlvormige voet en een spitse top.
Het is een soort van zonnige, vochtige, voedselrijke rietlanden en ruigten. Ze komen ook voor aan de randen van moerasbossen (foto linksboven). Verder vind je ze in tuinen en plantsoenen.

Haagwinde is een soort uit de windefamilie. Tot deze familie horen planten waarvan de stengel windend of liggend is. Ook enkel parasieten horen tot deze familie zoals het groot warkruid (foto midden boven). Deze heeft geen bladgroen. Het geslacht dagbloem (Ipomoea) is een Amerikaans en economisch belangrijk geslacht. Hiertoe behoren o.a. de zoete aardappel en de blauwe winde die ook in Nederlandse (moes)tuinen worden aangeplant.
Van het geslacht winde vind je in Nederland verder akkerwinde (foto rechtsboven), zeewinde en gestreepte winde (uit Zuid-Europa, linkswindend).

De plant bloeit van juni tot in de herfst met alleenstaande klokvormige, witte bloemen. Soms zie je exemplaren met roze bloemen met vijf witte banen (foto linksonder). De bloemen bloeien maar één dag. Bij slecht weer zijn ze dicht. De bloemen geven de plant zijn andere naam: pispotje. De bloemen hebben een lichte vanillegeur.

Haagwinde is waardplant en nectarbron van meerdere soorten insecten. Je kunt er rupsen op vinden van de windepijlstaart (een trekvlinder) al heeft die een voorkeur voor akkerwinde. Deze vlinder gebruikt de winde ook als nectarbron. Ook verschillende vedermotten zoals de windevedermot gebruiken de plant als waardplant (foto rechtsonder).
Op de foto’s zie je verschillende insecten die nectar komen halen: blinde bij, gewone pendelvlieg, bandzweefvlieg, akkerdisteldansvlieg en tuinhommel.

Mensen met een tuin (of akker) kunnen haagwinde als een lastig onkruid ervaren. Bij ons staat zij ook in de tuin, maar we laten haar grotendeels staan. Waar de bessenstruiken en andere planten onder haar gewicht bedolven kunnen raken, verwijderen we de bovengrondse delen van de plant. Het probleem van haagwinde is dat de wortels makkelijk afbreken (bijvoorbeeld bij schoffelen) en weer nieuwe planten vormen. Op internet vind je heel wat tips om haagwinde te bestrijden, ook met gif. De beste methoden zijn uitputten en afdekken. Anders naar de plant kijken helpt ook.

Hier lees je waarom ik elke dag een soort plaats.

𝘉𝘳𝘰𝘯𝘯𝘦𝘯: 𝘕𝘦𝘥𝘦𝘳𝘭𝘢𝘯𝘥𝘴𝘦 𝘰𝘦𝘤𝘰𝘭𝘰𝘨𝘴𝘪𝘤𝘩𝘦 𝘧𝘭𝘰𝘳𝘢, 𝘞𝘪𝘬𝘪𝘱𝘦𝘥𝘪𝘢, 𝘏𝘦𝘶𝘬𝘦𝘭𝘴’ 𝘍𝘭𝘰𝘳𝘢 𝘷𝘢𝘯 𝘕𝘦𝘥𝘦𝘳𝘭𝘢𝘯𝘥, 𝘸𝘢𝘢𝘳𝘯𝘦𝘮𝘪𝘯𝘨.𝘯𝘭