(26 juli 2023)
Soms zie je, als je in een sloot kijkt, een school kleine visjes zwemmen. Dat kunnen jonge visjes zijn of visjes die klein blijven. Zwemmen in een school heeft als voordeel dat de visjes dan minder kwetsbaar zijn voor roofdieren. In een school is geen leider aanwezig, maar elk visje probeert steeds op dezelfde afstand te blijven van de visjes die om hem heen zwemmen. Verandert er één van richting, bijvoorbeeld omdat ik met een schepnet boven het water verschijn, dan volgen de andere visjes blindelings.
Ook in de sloot rondom ons huis zie ik regelmatig scholen kleine visjes zwemmen. Afgelopen weken heb ik er een paar opgevist met een schepnet en ze beter bekeken in een cuvet. Volgens waarneming.nl was de ene foto waarschijnlijk van een vetje, een andere foto van dezelfde vis zou een rietvoorn kunnen zijn. Ook in de Facebook-groep ‘Determinatie van planten en dieren’ waren de meningen verdeeld. Ik heb de app Visserijgids gedownload en alle foto’s die ik had gemaakt, laten beoordelen. Allemaal 100% vetje. Mijn foto’s op waarneming.nl zijn inmiddels ook goedgekeurd als vetje.
Jonge rietvoorns kunnen van vetjes onderscheiden worden door o.a. naar de zijlijn van de vis te kijken. Bij vetjes is die onvolledig. Waar je dan precies op moet letten, is mij niet helemaal duidelijk. Die zijlijn speelt overigens ook een rol bij het zwemmen in een school: het bevat een soort tastzintuig waarmee ze trillingen en bewegingen kunnen waarnemen.
Volwassen rietvoorns, ook wel ruisvoorns genoemd, hebben felrode vinnen. Op de foto rechtsonder zie je een exemplaar die met een hengel in de sloot naast ons huis gevangen is.
Vetjes en rietvoorns horen beide tot de familie van de echte karpers. Volgens Wikipedia zijn er van deze familie 31 soorten in Nederland waargenomen. O.a. de karper, brasem en goudvis horen ook daartoe. Vetjes worden 9 cm lang (maximaal 12 cm). Rietvoorns worden maximaal 45 cm lang. Beide soorten hebben een bovenstandige bek. Dat wil zeggen dat de onderkaak langer is dan de bovenkaak. Daardoor wijst de opening van de bek naar boven. Vissen met een bovenstandige bek halen hun voedsel vooral aan het wateroppervlak. Ze eten daar waterkevers, muggenlarven en in het water gevallen insecten. Soms zie ik in de sloot rond ons huis ineens een bekje boven water verschijnen en vormt zich een kring in het water. Dan wordt er naar een lekker hapje gehapt.
Beide soorten leven in stilstaand of zwak stromend water, met veel waterplanten. Hierop worden de eitjes afgezet. Vetjes doen aan broedzorg: de eitjes worden door de mannetjes bewaakt en vrij van schimmels gehouden.
Rietvoorn is een inheemse soort. Vetjes zijn in de 19e eeuw in Nederland terecht gekomen. Vaak worden ze als aparte soort over het hoofd gezien omdat ze erg op jonge exemplaren van andere karperachtigen lijken.
Hier lees je waarom ik elke dag een soort plaats.
𝘉𝘳𝘰𝘯𝘯𝘦𝘯: 𝘞𝘪𝘬𝘪𝘱𝘦𝘥𝘪𝘢, 𝘙𝘢𝘷𝘰𝘯, 𝘝𝘦𝘳𝘴𝘱𝘳𝘦𝘪𝘥𝘪𝘯𝘨𝘴𝘢𝘵𝘭𝘢𝘴
Ineke Bams 