Soort van dag 224: boerenwormkruid

(12 augustus 2023)

Een van mijn favoriete zomerplanten is boerenwormkruid. Ik ben dan ook blij dat deze plant het steeds beter doet in onze tuin, al komt de plant van oorsprong minder voor op veen (en zeeklei). Het is een plant van omgewerkte, voedselrijke grond. Je vindt de plant vooral op dijken en bermen en langs akkerranden en spoorwegen. Van oorsprong is het een rivierbegeleider.
Sommige mensen verwarren de plant met jacobskruiskruid, vooral met de variant duinkruiskruid dat ook geen lintbloempjes heeft. Maar de kenmerkende geur (kamferachtig) en het geveerde blad van boerenwormkruid zijn onderscheidend. Een andere naam van de plant is reinvaren; de bladeren hebben wel wat weg van varenbladeren.
Wat mij vooral aanspreekt, zijn de vele bezoekers van de plant. Ik heb vorig jaar alle insecten die ik op boerenwormkruid in onze tuin zag gefotografeerd. Ik kwam daarbij op zo’n vijftig verschillende soorten die ik op naam kon brengen. Daar zaten overigens ook spinnen tussen die op bloembezoekers azen. (En afgelopen nacht zag ik nog weer andere beestjes, vooral veel oorwormen.)

Ik heb voor de collage negen soorten kleine beestjes geselecteerd die nog niet eerder aan bod zijn geweest. Op de eerste foto zie je de plant. Daarnaast zie je een grasmot. Op de rij daaronder: een smaragdgroefbij, een dambordvlieg, Duitse schorpioenvlieg en weidevlekoog. Op de onderste rij: steenhommel, brilgrasvleugelwants, gal van gewone boerenwormkruidgalmug en menuetzweefvlieg.

Boerenwormkruid is een composiet, net zoals de paardenbloem. De compacte bloemhoofdjes die in (schijn)schermen staan, bestaan uit gele buisvormige bloempjes. De plant bloeit vanaf juni tot in de herfst. De stengels van de plant lopen ondergronds door en zijn taai (moeilijk af te breken). De plant kan 60-120 cm hoog worden.

Boerenwormkruid komt vaak samen voor met duizendblad, knoopkruid, akkerdistel, Sint-Janskruid, vlasbekje en bijvoet. In dergelijke vegetaties voelen huisjesslakken zich erg thuis.
Uit verschillende insectengroepen zijn soorten gespecialiseerd op boerenwormkruid: verschillende bladrollers, een vedermot, een snuitkever, twee blindwantsen, een bladluis, een mineervliegje, twee galmuggen (zie ook foto) en een galmijt. De bloemen worden door veel soorten insecten bezocht; de wormkruidbij is overwegend op boerenwormkruid te vinden.

Boerenwormkruid heeft veel verschillende toepassingen (gehad). De naam boerenwormkruid verwijst ernaar dat de plant gebruikt werd tegen spoel- en lintwormen. Ook wordt de plant wel als keukenkruid gebruikt vanwege zijn sterke geur en smaak, bijvoorbeeld in pannenkoeken. Maar let op: het kan een abortus opwekken. De plant wordt als zwak giftig beschouwd en kan overgevoeligheidsreacties geven. Verder kun je een bosje ophangen tegen ongedierte, zoals muggen, vliegen en vlooien. In of bij kippenhokken zou het tegen bloedluis helpen.

Hier lees je waarom ik elke dag een soort plaats.

𝘉𝘳𝘰𝘯𝘯𝘦𝘯: 𝘞𝘪𝘬𝘪𝘱𝘦𝘥𝘪𝘢, 𝘕𝘦𝘥𝘦𝘳𝘭𝘢𝘯𝘥𝘴𝘦 𝘰𝘦𝘤𝘰𝘭𝘰𝘨𝘪𝘴𝘤𝘩𝘦 𝘧𝘭𝘰𝘳𝘢