Soort van dag 239: watermunt

(27 augustus 2023)

Als ze niet bloeit, valt ze niet op. Tot je op haar trapt en ze haar geur verspreidt. Ik heb het over watermunt die groeit langs waterkanten (tot in het water) en in moerassen en natte graslanden.
Watermunt is een van de zes soorten munt die in ons land voorkomt. Daarnaast is er nog aantal verwilderde soorten en kruisingen (die ook weer kunnen kruisen). In onze tuin hebben we niet alleen watermunt maar ook polei, wollige munt (een kruising), pepermunt (een kruising), chocolademunt (variëteit van pepermunt) en een onduidelijke kruising die erg op aarmunt lijkt.
De (menthol)geur van muntplanten is onmiskenbaar. Die geur verschilt overigens van soort tot soort. Watermunt is een van de ‘ouders’ van de kruising pepermunt en dat kun je aan de plant ruiken en proeven.

Watermunt hoort tot de lipbloemenfamilie. Dat betekent: vierkante stengel, kruisgewijs tegenover elkaar staande bladeren en tweezijdig symmetrische bloemen met een boven- en onderlip. (Bij munt zijn die lippen overigens moeilijk herkenbaar.) De roodachtig lila bloempjes staan dicht opeen in schijnkransen. De bovenste schijnkrans vormt een bolletje dat groter is dan de schijnkransen die eronder staan. Hiermee kun je watermunt goed onderscheiden van andere muntsoorten die langwerpige bloeiwijzen (schijnaren) hebben of waarbij blaadjes boven de laatste schijnkrans uitsteken.
Op de foto’s is te zien dat de meeldraden buiten de bloemen uitsteken. Insecten die op de bloemen rondscharrelen, kunnen zo makkelijk bestoven raken met stuifmeel en dat meenemen naar een volgende bloem. Op watermunt vind je allerlei soorten bijen en (zweef)vliegen. Op de foto’s: een dambordvlieg en een honingbij.
De meeste muntsoorten zoals watermunt maken ondergrondse uitlopers. Watermunt maakt ook bovengrondse uitlopers. Vaak bedekt de plant grote oppervlakken. De plant kan laag blijven maar ook in andere planten klimmen. De planten zijn vaak paars aangelopen (foto rechtsonder). Watermunt is een typische (na)zomer- en herfstbloeier.

De naam ‘munt’ komt van de wetenschappelijke geslachtsnaam Mentha. Menthe was de dochter van de watergod Cocytus. Ze werd bemind door Hades, de god van de onderwereld, en daarom veranderde zijn vrouw Persephone haar uit jaloezie in een (welriekende) plant.

Een aantal insecten hebben watermunt als waardplant. Bovenaan links zie je de muntschildpadtor die flink te keer kan gaan op watermunt en van het blad dan alleen de middennerf achterlaat. Daarnaast het muntvlindertje dat munt maar ook andere lipbloemigen als waardplant heeft. En rechts de blauwe muntgoudhaan.
Blaadjes en bloemen kunnen, met mate, door mensen geconsumeerd worden. (Peper)muntolie heeft verdovende, antibacteriële en ontstekingsremmende eigenschappen.

Hier lees je waarom ik elke dag een soort plaats.

𝘉𝘳𝘰𝘯𝘯𝘦𝘯: 𝘕𝘦𝘥𝘦𝘳𝘭𝘢𝘯𝘥𝘴𝘦 𝘰𝘦𝘤𝘰𝘭𝘰𝘨𝘪𝘴𝘤𝘩𝘦 𝘧𝘭𝘰𝘳𝘢, 𝘞𝘪𝘬𝘪𝘱𝘦𝘥𝘪𝘢, 𝘸𝘪𝘭𝘥𝘦-𝘱𝘭𝘢𝘯𝘵𝘦𝘯.𝘯𝘭, 𝘏𝘦𝘶𝘬𝘦𝘭𝘴’ 𝘍𝘭𝘰𝘳𝘢 𝘷𝘢𝘯 𝘕𝘦𝘥𝘦𝘳𝘭𝘢𝘯𝘥