(5 september 2023)
Op allerlei natte, ruige en voedselrijke plekken staan nog steeds harige wilgenroosjes in bloei. De bossig uitgroeiende plant kan wel meer dan 1,5 meter hoog worden. De bloemen zijn vrij groot (2-3 cm in doorsnede). Op de foto linksonder zie je dat de bloem vier hartvormige, paars-roze kroonbladen heeft. De stempel heeft vier lobben die in een kruisvorm staan. Ook de meeldraden zijn goed te zien: vier korte en vier lange.
Het lijkt net alsof de bloemen op een lange steel staan. Die ‘steel’ is het langwerpige vruchtbeginsel. De vrucht die hieruit ontstaat is ook langwerpig en lijkt wel wat op een hauw. Dergelijke vruchtbeginsels en vruchten zijn typerend voor soorten van de teunisbloemfamilie waartoe het harig wilgenroosje behoort. Als de zaden rijp zijn, splijt de langwerpige doosvrucht open en komen de zaden vrij (foto rechtsboven). Elk zaadje heeft een pluimpje van lichte haren, dat haarkuif wordt genoemd, en wordt door de wind meegenomen.
Harige wilgenroosjes hebben wortelstokken met lange uitlopers die flinke stukken grond kunnen koloniseren. Uit de knoppen aan het einde van de uitlopers verschijnen in de lente onbehaarde, glanzende bladeren (zie foto rechtsonder). De latere bladeren zijn behaard, net zoals de stengels. Hiermee onderscheidt de plant zich van het wilgenroosje dat onbehaarde stengels en bladeren heeft. Het wilgenroosje hoort ook tot de teunisbloemfamilie maar tot een ander geslacht. De bloemen zijn kleiner en staan in lange pluimen bij elkaar. Deze plant vind je o.a. op kapvlaktes.
Harig wilgenroosje is een basterdwederik. Van dit geslacht komen meer soorten in ons land voor. Deze hebben kleinere bloemen dan het harig wilgenroosje zoals de viltige basterdwederik (foto bovenaan in het midden). Basterdwederiken zijn allemaal pioniers op droogvallende gronden. We vinden ze ook bij ons in de moestuin. Harig wilgenroosje tref je vaak samen aan met koninginnekruid, riet, haagwinde, watermunt, echte valeriaan, bitterzoet en wolfspoot.
De bloemen worden bestoven door o.a. bijen en hommels. Er zijn verschillende insecten gespecialiseerd op basterdwederiken. Er is een geslacht van wilgenroosjesmotten (Mompha) dat wilgenroosje, harig wilgenroosje en andere basterdwederiken als waardplant heeft. Een voorbeeld is de gewone wilgenroosjesmot (foto midden onder). Op de foto rechtsonder zie je aardvlooien op de ontluikende rozetten van het harig wilgenroosje. Waarschijnlijk gaat het om de kattenstaartaardvlo die, zoals de naam al aangeeft, ook op grote kattenstaart voorkomt. Aardvlooien zijn bladkevers waarvan de dijen van de achterpoten sterk ontwikkeld zijn. Ze kunnen daarmee grote sprongen maken, net zoals een vlo. Tenslotte zie je in het midden nog een foto van de harig-wilgenroosjebochelwants: een blindwants die sappen van het harig wilgenroosje opzuigt.
Hier lees je waarom ik elke dag een soort plaats.
𝘉𝘳𝘰𝘯𝘯𝘦𝘯: 𝘕𝘦𝘥𝘦𝘳𝘭𝘢𝘯𝘥𝘴𝘦 𝘰𝘦𝘤𝘰𝘭𝘰𝘨𝘪𝘴𝘤𝘩𝘦 𝘧𝘭𝘰𝘳𝘢, 𝘞𝘪𝘬𝘪𝘱𝘦𝘥𝘪𝘢
Ineke Bams 