(5 oktober 2023)
Ongeveer twee jaar geleden gingen mijn man en ik naar de Oostvaardersplassen om (jonge) zeearenden te kijken. Eind september had in het Natuurjournaal van Nature Today gestaan dat ze daar goed te zien zouden zijn. En we werden niet teleurgesteld. Bijgaande foto’s heb ik toen gemaakt, o.a. door een telescoop heen.
Afgelopen broedseizoen hebben we een zeearend in onze ‘achtertuin’ gezien. De eerste keer was toen ik een ongelooflijk lawaai van opstijgende en roepende weidevogels in de weilanden achter ons huis hoorde. Ik keek eerst of er wellicht iemand door de weilanden banjerde; dat gebeurt wel eens, ondanks de verbodsborden. Niemand te zien. Pas toen keek ik omhoog. En warempel, ik zag er een wegzeilen, achternagezeten door weidevogels. Een paar dagen later weer veel lawaai en opvliegende weidevogels, nu aangevuld met eksters. Ik keek nu direct omhoog en daar zag ik hem (of haar), heel duidelijk herkenbaar. Ik rende naar binnen om Jan te waarschuwen en mijn camera te halen. Helaas, te laat voor een foto.
Ook de natuurboer die het land achter ons huis pacht, heeft de zeearend regelmatig gezien. Bij de broedvogelinventarisatie door Sovon is geconstateerd dat het om een tweedejaars exemplaar gaat. De wildcamera van Natuurmonumenten heeft hem ook vast weten te leggen. Het gaat waarschijnlijk om een van de twee exemplaren die in het voorjaar in de Nieuwkoopse Plassen zaten. Overigens hebben die daar niet gebroed.
De zeearend is de grootste roofvogel van Noord-Europa, met een spanwijdte van 2 tot 2,5 meter. Vanwege zijn grootte en vorm wordt hij wel ‘vliegende deur’ genoemd. In de vlucht herken je hem aan de gevingerde vleugels en de korte wigvormige (witte) staart. De vleugels worden recht gehouden. Snavel en poten van volwassen dieren zijn geel.
Zeearenden eten vooral vis, maar ook watervogels, zoogdieren (hazen) en aas. Ook pakken ze prooien van andere roofvogels af. Zeearenden leven solitair. Maar waar genoeg voedsel is, kunnen ze goed in groepen met elkaar samenleven. Je vindt ze in zoetwatergebieden.
Zeearenden zijn standvogels. Jonge vogels trekken en zwerven rond, ook vanuit Duitsland en Noord-Europa. De meeste waarnemingen worden tussen september en maart gedaan. In de winter zijn er ca. 160 zeearenden in ons land.
In oktober-november vindt de balts plaats. Vervolgens bouwt een paartje een groot nest, boven in een boom. Gevestigde paren knappen jaarlijks hun nest op en breiden het uit. In februari-maart legt het vrouwtje twee eieren. De jongen blijven 80-90 dagen op het nest. Bij Beleef de Lente zijn elk jaar zeearenden te volgen. Hier zie je filmpjes van afgelopen jaar.
De zeearend kwam vroeger algemeen voor in Europa. Maar door toedoen van de mens (jacht, vergiftiging, pesticiden, versnippering van hun leefgebieden) waren ze vorige eeuw bijna geheel uit West-Europa verdwenen. Door allerlei Europese beschermingsmaatregelen is hun aantal weer toegenomen. Vanaf 2006 broeden ze in ons land.
Op de website van de Werkgroep Zeearend Nederland staat dat 2023 een succesvol jaar was voor de zeearend in ons land. Er vlogen 45 jongen uit (in 2022: 22 jongen; in 2021: 15 jongen).
Zeearenden hebben geen natuurlijke vijanden, al bestaat de kans dat roofdieren eieren en kuikens pakken. Er zijn nog steeds bedreigingen waaronder botsingen met windturbines en vergiftiging.
We kunnen in ons land nog drie soorten arenden zien. De visarend komt hier vooral op doortrek, maar sinds 2016 broeden er ook een paar in ons land. Verder worden slangenarenden en zo nu en dan steenarenden waargenomen.
Hier lees je waarom ik elke dag een soort plaats.
𝘉𝘳𝘰𝘯𝘯𝘦𝘯: 𝘝𝘰𝘨𝘦𝘭𝘣𝘦𝘴𝘤𝘩𝘦𝘳𝘮𝘪𝘯𝘨, 𝘞𝘪𝘬𝘪𝘱𝘦𝘥𝘪𝘢, 𝘸𝘦𝘳𝘬𝘨𝘳𝘰𝘦𝘱𝘻𝘦𝘦𝘢𝘳𝘦𝘯𝘥.𝘯𝘭, 𝘴𝘰𝘷𝘰𝘯.𝘯𝘭
Ineke Bams 