Soort van dag 181: sporkehout

(30 juni 2023)

Vandaag aandacht voor een struik die al vaker genoemd is: sporkehout. Deze is ook bekend onder de naam vuilboom, een naam die ik zelf meestal voor deze struik gebruik. Sporkehout (en de verwante wegedoorn) zijn waardplanten voor de citroenvlinder en voor kroonroest. Maar er is meer over deze struik te vertellen.

Sporkehout is een onopvallende struik, met enkelvoudige blaadjes en onopvallende groen-witte bloempjes. De bloemen leveren veel nectar en worden daarom druk bezocht door bijen (zoals de weidehommel op de foto), wespen, kevers en vliegen. De struik bloeit van mei tot oktober. Bijzonder is dat in de zomer er gelijktijdig knoppen, bloemen en onrijpe tot rijpe bessen (groen, rood, zwart) aan één tak zitten. De bessen (steenvruchten) worden door vogels gegeten (lijsterachtigen, fazanten). De licht giftige bessen en bast werden vroeger als laxeermiddel gebruikt (vuilafdrijvend; vandaar ‘vuilboom’). Ook werden vroeger van de vruchten verfstoffen gemaakt. Van het hout kun je goed houtskool maken, o.a. als bestanddeel van buskruit.

Er zijn vrij veel vlinders die gespecialiseerd zijn op sporkehout en wegedoorn. Naast de citroenvlinder gaat het om een aantal spanners, bladrollers en mineermotten. Rupsen van het boomblauwtje, groentje en de nachtpauwoog zijn op sporkehout te vinden, maar ook op andere loofhoutgewassen. De eerste generatie boomblauwtje eet vooral van de bloemknoppen van sporkehout en hulst; de tweede generatie zit o.a. op klimop. Vroeger werd deze vlinder ook wel vuilboomblauwtje genoemd. Verder zijn een bladwants en een bladvlo gespecialiseerd op sporkehout.

De naam ‘sporkehout’ betekent: sprokkelhout. De struik kan er goed tegen om als hakhout gebruikt te worden. De struik houdt van lichte, humeuze, zure bodems. Je vindt ze op zandgronden, in laagveengebieden en als bosaanplant. Buiten de duinen vind je sporkehout vaak op dezelfde plaatsen waar kamperfoelie groeit.

Wil je een nieuwe, niet al te grote struik in je tuin te zetten, overweeg dan eens om sporkehout aan te planten. Het is niet de mooiste struik, maar je doet er veel dieren een plezier mee en daar kun je zelf weer van genieten. Wij zijn in elk geval fan.

Hier lees je waarom ik elke dag een soort plaats.

𝘉𝘳𝘰𝘯𝘯𝘦𝘯: 𝘕𝘦𝘥𝘦𝘳𝘭𝘢𝘯𝘥𝘴𝘦 𝘰𝘦𝘤𝘰𝘭𝘰𝘨𝘪𝘴𝘤𝘩𝘦 𝘧𝘭𝘰𝘳𝘢, 𝘞𝘪𝘬𝘪𝘱𝘦𝘥𝘪𝘢, 𝘕𝘢𝘵𝘶𝘳𝘦 𝘛𝘰𝘥𝘢𝘺