(14 augustus 2023)
Gisteren vertelde ik dat ik dit weekend twee avonden/nachten op zoek ben gegaan naar nachtvlinders in onze tuin. Ik gebruikte hierbij een hoofdlamp, maar ik had ook op twee bomen van tevoren ‘stroop’ gesmeerd. Hier komen nachtvlinders (en andere insecten) op af die gek zijn op rottend fruit, honingdauw enzovoort. Bij waarneming.nl kun je dan doorgeven dat je ze op smeer hebt waargenomen. Ik heb zo’n tien soorten vlinders (m.n. van de familie uilen) gezien, maar ook erg veel gewone oorwormen, mieren en een boomsprinkhaan. Eerder op de avond, toen het nog niet helemaal donker was, kwamen allerlei soorten vliegen en muggen op de smeer af. De grootste nachtvlinders die ik beide avonden zag, waren weeskinderen: rood weeskind en zwart weeskind.
Er bestaan verschillende recepten voor ‘smeer’. Hier vind je een paar voorbeelden. Ik heb zelf een mengsel gemaakt van overrijpe banaan, dadelstroop (die toch niet gegeten werd) en bier. Vlak voor gebruik heb ik nog een scheut inmaakbrandewijn toegevoegd. Zeker de moeite waard om eens te proberen, zeker nu het ’s avonds eerder donker wordt. In september zijn nog veel meer nachtvlinders te vinden die op stroop af komen dan nu. Ook in de winter kun je vlinders met stroop lokken.
Op de collage zie je links foto’s van het rode weeskind. Bovenaan een foto van overdag en daaronder een foeragerend exemplaar. Deze was wel een beetje ‘afgevlogen’: ze kunnen veel mooier zijn. Het rood weeskind is een zogenaamde spinneruil. Ze vliegen van begin juli tot begin november. Overdag kun je ze goed gecamoufleerd op een boomstam of muur vinden. De soort overwintert als ei. De rups leeft van mei tot juli. Waardplanten zijn populier en wilg. Een predator wordt afgeschrikt door het plotseling tonen van de rode vleugels.
Op de collage rechts zie je foto’s van het zwarte weeskind. Daarvan heb ik meerdere exemplaren gezien, op beide bomen. Het zwarte weeskind is een uil, dus van een andere familie dan het rood weeskind. Hij heeft wel de grootte van de echte weeskinderen. Op de foto bovenaan rechts zie je hem samen met andere uilen (zoekplaatje). Op de onderste foto kun je goed zijn roltong zien. In de vorige eeuw kwam deze soort voornamelijk in Zuid-Limburg voor, maar nu wordt hij in het hele land waargenomen. Ze vliegen van half juni tot half september. Als rups leeft de soort van september tot mei. In het najaar eet hij vooral van dovenetel, vogelmuur en zuring. Hij overwintert als rups laag in de vegetatie. En in het voorjaar eet hij verder van loofbomen en struiken. Ze zijn vooral te vinden op klimop, kardinaalsmuts, meidoorn, sleedoorn, wilg en berk. Laten we nu net al deze planten in onze tuin hebben! De vlinders komen ook af op bloedende bomen.
Er komen in Nederland nog meer soorten weeskinderen voor die verwant zijn aan het rood weeskind: populierenweeskind, wilgenweeskind, blauw weeskind, karmozijnrood weeskind. De naam ‘weeskind’ verwijst naar het zwart en rood: vroeger de kleuren van de kleding van de weeskinderen uit Amsterdam.
Hier lees je waarom ik elke dag een soort plaats.
𝘉𝘳𝘰𝘯𝘯𝘦𝘯: 𝘝𝘭𝘪𝘯𝘥𝘦𝘳𝘴𝘵𝘪𝘤𝘩𝘵𝘪𝘯𝘨, 𝘞𝘪𝘬𝘪𝘱𝘦𝘥𝘪𝘢, 𝘕𝘢𝘵𝘶𝘳𝘦 𝘛𝘰𝘥𝘢𝘺
Ineke Bams 