Soort van dag 227: bruine kiekendief

(15 augustus 2023)

Vorige week las ik op Nature Today dat de trek van de bruine kiekendief is begonnen. Daarom nu aandacht voor deze roofvogel voor ze vertrokken zijn naar Zuid-Europa en Noord-Afrika. Hoewel vertrokken… in de winter verblijven altijd nog maximaal tweehonderd exemplaren in Zuidwest-Nederland.

Van de kiekendieven is de bruine de meest algemeen voorkomende soort in ons land. Het is typisch een soort van moerassen, maar je ziet ze ook in duinen en op akkers. We zien ze regelmatig, zowel rondom ons huis (vlakbij de Nieuwkoopse Plassen) als in de buurt van het Grevelingenmeer. Ze vliegen laag over rietkragen, schommelen wat, hangen biddend stil en laten zich naar beneden vallen om een prooi te grijpen. Ze eten kleine zoogdieren, jonge vogels (vandaar ‘kieken’dief), eieren, kikkers en aas.
In maart-april keren de vogels terug. Het mannetje begint dan gelijk met zijn baltsvluchten. Het paringsritueel schijnt spectaculair te zijn. Mannetjes maken indruk door al roepend hoog te stijgen. Samen duiken ze elkaar vasthoudend razendsnel naar beneden. Een mannetje kan meerdere vrouwtjes hebben. De nesten worden van plantmateriaal gemaakt en liggen op de grond in het riet. Ze broeden van april tot in juni en hebben één legsel per jaar. De jongen worden nog wekenlang gevoerd. Daarna maken ze zich op om te vertrekken. Er broeden maximaal 1.100 paar in ons land.
Vrouwtjes bruine kiekendief zijn voornamelijk bruin met een gele kop. Mannetjes zijn bruin met een grijze staart en vleugels. De toppen van de vleugels zijn zwart.

Kiekendieven zijn slanke roofvogels (slanker dan bijvoorbeeld buizerds). Hun vleugels zijn smal en de staart is afgerond. De vrouwtjes zijn groter dan de mannetjes. Alle soorten zijn grondbroeders. Kenmerkend is verder de golvende vliegbeweging waarbij ze hun vleugels in een ondiepe V-vorm houden. In Nederland komen naast de bruine ook nog de blauwe en de grauwe kiekendief voor.
De bruine kiekendief is het symbool voor de provincie Flevoland. Toen Zuidelijk Flevoland in 1968 droog viel, werd er riet ingezaaid om de bodem sneller te laten drogen. Zo ontstonden uitgestrekte rietvelden. Het aantal bruine kiekendieven nam vervolgens enorm toe.

Hier lees je waarom ik elke dag een soort plaats.

𝘉𝘳𝘰𝘯𝘯𝘦𝘯: 𝘞𝘪𝘬𝘪𝘱𝘦𝘥𝘪𝘢, 𝘝𝘰𝘨𝘦𝘭𝘣𝘦𝘴𝘤𝘩𝘦𝘳𝘮𝘪𝘯𝘨, 𝘕𝘢𝘵𝘶𝘳𝘦 𝘛𝘰𝘥𝘢𝘺