Voor de ‘soort van de dag’ maakte ik vorig jaar zoveel mogelijk gebruik van eigen foto’s. Van verschillende zoogdieren had ik wel foto’s van sporen, maar niet van de dieren zelf. Daarom wilde ik graag eens naar Natuurpak Lelystad, want daar loopt een aantal van die dieren ‘in het wild’ rond.
Natuurpark Lelystad is in de jaren ’70 aangelegd als waterrijk park voor de inwoners van Lelystad. Dierentuin Artis zocht een buitenverblijf voor grote hoefdieren. En die kregen hier dus een plek. Vervolgens is het Natuurpark een rol gaan spelen in fok- en herintroductieprogramma’s van bedreigde diersoorten uit Eurazië. Het gebied wordt beheerd door het Flevo-landschap.
Kenmerkend voor het Natuurpark is dat de dieren veel ruimte hebben. Daardoor zijn ze (grotendeels) zelfvoorzienend en kunnen ze natuurlijk gedrag vertonen. Het betekent ook dat je echt op zoek moet om de dieren te kunnen zien. Geen garantie dat je ze ziet! Het park is gratis te bezoeken (je betaalt alleen voor parkeren). En je kunt er heerlijk ronddwalen (wij hebben meer dan 10 km gelopen en nog niet alles gezien).
In de collage zie je bovenaan Exmoorpony’s, przewalskipaarden en wisenten. Het przewalskipaard, een Aziatische ondersoort van het wilde paard, is in de jaren ‘60 in het wild uitgestorven. Met paarden uit dierentuinen is vervolgens gefokt en is de soort weer in Mongolië geherintroduceerd. Voordat ze naar Mongolië gingen, kwamen ze eerst naar Lelystad om weer gewend te raken aan een leven onder min of meer natuurlijke omstandigheden. Het gaat nu goed met de przewalskipaarden in Mongolië en daarom is in 2002 het herintroductieproject gestopt. In het Natuurpark leven nu nog drie merries, van 21 jaar oud.
Drie paarden, dat is te weinig om echt een kudde te vormen. Daarom zijn een paar dagen geleden vier Exmoorpony’s uitgezet. Volgens het Flevo-landschap is de kennismaking tussen de dieren erg goed verlopen. Exmoors zijn een Europese ondersoort van het wilde paard. Deze komt nu nog in het wild voor in Nationaal Park Exmoor in Groot-Brittannië. In ons land wordt deze schuwe pony ook ingezet voor natuurbegrazing.
In hetzelfde leefgebied als de paarden kun je ook wisenten vinden. De wisent (Europese bizon) is een runderachtige. In het Pleistoceen kwamen ze, samen met wilde paarden, ook in onze streken voor. Tot in de veertiende eeuw leefden er nog wisenten in de Belgische Ardennen. De laatste wilde wisenten zijn in 1926 uitgestorven. Dieren uit dierentuinen vormden de basis voor nieuw uitgezette kuddes, ook in ons land. Natuurpark Lelystad doet mee aan de fokprogramma’s voor herintroductie.
In het midden van de collage zie je sporen van bevers, een Europese otter en wilde zwijnen. Deze dieren waren vorig jaar allemaal eens ‘soort van de dag’. Bevers komen tegenwoordig bijna in heel Flevoland in het wild voor. Het gaat hierbij om nakomelingen van uit het Natuurpark ontsnapte exemplaren. Ook de Europese otter komt in het wild in Flevoland voor. Op het Natuurpark hebben ze een speciaal otterverblijf voor dieren die niet meer in de vrije natuur kunnen leven. Wilde zwijnen leven in het Natuurpark in een groot stuk bos met modderpoel, grasland en water.
Andere dieren in het Natuurpark zijn: paterdavidsherten (een Chinese hertsoort), edelherten, moeflons (stamvader van het tamme schaap) en elanden. Daarnaast komen er allerlei wilde dieren voor.
Het park is zeker de moeite waard om eens te bezoeken. Je kunt ook een kijkje nemen bij de gereconstrueerde prehistorische nederzetting Swifterkamp (foto linksonder). De boerderijen en hutten zijn gebaseerd op archeologische vondsten uit de buurt van de Swifterbantcultuur (5.300 – 3.400 voor Chr.). Mensen van deze cultuur waren jager-visser-verzamelaar en deden een beetje aan landbouw. De nederzetting vormt een mooie combinatie met het Natuurpark, want de mensen van de Swifterbantcultuur jaagden op verschillende dieren die hier nu wonen. Verder vielen ons in januari de vele bloeiende hazelaars op (met hangende mannelijke en rode vrouwelijke katjes). Ook heel toepasselijk: de mensen van de Swifterbantcultuur verzamelden ook hazelnoten.
Bronnen: flevo-landschap.nl, Wikipedia, swifterkamp.nl, zoogdiervereniging.nl
Ineke Bams 