Soort van dag 101: zilveren boomkussen

(11 april 2023)

Afgelopen dagen heb ik de ontwikkeling van een slijmzwam op een knotwilg in onze tuin gevolgd. Ik vermoed (en mensen uit de Facebookgroep Paddenstoelen met mij) dat het om het zilveren boomkussen gaat. Ik wacht nog op bevestiging van waarneming.nl.

Slijmzwammen zijn intrigerende organismen. Het zijn geen planten, geen dieren en zelfs geen schimmels. Het zijn eencelligen (amoeben) die in een kolonie (slijmmassa; plasmodium) leven. Deze cellen bewegen zich voort met schijnvoetjes (uitstulpingen). Bij dat voortbewegen gaat het plasmodium op zoek naar voedsel. Bijzonder is dat de slijmzwam hierbij de kortste weg zoekt. Bij een onderzoek was in een doolhof op twee plekken voedsel neergelegd. De slijmzwam veranderende zo van vorm dat het de kortste route naar het voedsel wist te nemen. Ook vormt het plasmodium zich zodanig dat er optimaal gebruik gemaakt wordt van de aanwezige voedselbronnen. Dit alles gebeurt als reactie op chemische signalen. Verder kan het plasmodium zich ‘herinneren’ als het al ergens geweest is. Dan wordt die plek gemeden. Slijmzwammen zijn zo ‘slim’ dat ze zelfs een robot kunnen besturen; vraag me alleen niet hoe.

Het voedsel van een slijmzwam bestaat uit bacteriën, schimmeldraden en -sporen, gisten en eencellige algen. Uiteindelijk eindigt de slijmzwam als een vruchtlichaam met een stevig omhulsel waaruit later de sporen vrijkomen. Deze worden verspreid door wind en regen.

Meer over hoe ‘slim’ slijmzwammen zijn en hoe ze zicht voortplanten, kun je hier lezen. En hier hoe je makkelijk zelf slijmzwammen kunt kweken. Toch eens proberen.

Terug naar het zilveren boomkussen. Deze slijmzwam kun je het hele jaar aantreffen maar is vooral in het voorjaar te zien. Volgen de Verspreidingsatlas komt het zilveren boomkussen voor op naaldbomen; volgens Wikipedia en verschillende andere websites juist op loofbomen. In onze tuin zit het op het dode gedeelte van een knotwilg. Hierop heb ik afgelopen jaren nog veel meer soorten waargenomen met als grootste de grote bonte specht (in 2021 had die er een nest in). Het vruchtlichaam is kussenvormig en heeft een diameter van 1 tot 8 cm. De inhoud is aanvankelijk zacht en wit (je kunt het indrukken); daarna wordt het droog en chocoladebruin door de sporen. De buitenkant is eerst wit, daarna zilverachtig (parelmoerachtig) glanzend en ten slotte chocoladebruin. Op de foto zie je achtereenvolgens het stadium op 2 april, 4 april, 8 april en 10 april.

Hier lees je waarom ik elke dag een soort plaats.

𝘉𝘳𝘰𝘯𝘯𝘦𝘯: 𝘞𝘪𝘬𝘪𝘱𝘦𝘥𝘪𝘢, 𝘯𝘦𝘮𝘰𝘬𝘦𝘯𝘯𝘪𝘴𝘭𝘪𝘯𝘬.𝘯𝘭, 𝘮𝘺𝘤𝘰𝘭𝘰𝘨𝘦𝘯.𝘯𝘭, 𝘕𝘢𝘵𝘶𝘳𝘦 𝘛𝘰𝘥𝘢𝘺

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: