Soort van dag 132: vleermuizen

(12 mei 2023)

Gisteravond om ongeveer kwart over negen ging ik naar buiten: kijken of ik vleermuizen zag. Dit alvast als voorbereiding op de Nationale Vleermuistelling vandaag en morgen (12 en 13 mei). Hoe die telling in zijn werk gaat, lees je hier. Hier vind je ook een zoekkaart met de meest voorkomende vleermuizen. Pas om tien over tien zag ik een vleermuis boven onze tuin. Welke, dat kon ik niet ontdekken. Ze zijn zo snel en wendbaar. Een foto maken lukte al helemaal niet.

De enige foto die ik van een vleermuis heb, is van een dode dwergvleermuis. Daarom heb ik een foto van Wikipedia gebruikt (gewone dwergvleermuis door Barracuda1983 – Eigen werk, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=2077104).

Vleermuizen zijn de enige vliegende zoogdieren. Dit doen ze met hun handen die uitgegroeid zijn tot vleugels. Tussen hun lange vingers zit een vlieghuid die doorloopt tot hun achterpoten. In Nederland komen achttien verschillende soorten voor, allemaal insecteneters. De meest voorkomende is de gewone dwergvleermuis. Deze past in een luciferdoosje, weegt net zoveel als een suikerklontje en heeft een spanwijdte van 18 tot 24 centimeter. De grootste in Nederland voorkomende vleermuis is de vale vleermuis. Deze heeft een spanwijdte van 35 tot 45 centimeter.

Fascinerend is hoe vleermuizen hun prooi weten te vinden. Ze stoten geluiden uit die tegen de prooi weerkaatsen en weer door de vleermuis worden opgevangen. Deze geluiden kunnen wij niet horen. Met een speciale batdetector kunnen deze geluiden ‘vertaald’ worden naar een voor ons hoorbare frequentie. Elke vleermuis heeft zijn eigen geluid.

’s Winters zijn er nauwelijks insecten. Daarom gaan de vleermuizen die bij ons voorkomen in winterslaap. Van nature doen veel vleermuissoorten dat in grotten. Forten, ijskelders en bunkers zijn daar goede alternatieven voor. Sommige soorten overwinteren in boomholtes. Dwergvleermuizen overwinteren vooral in huizen (in de spouw of op zolder).

Vleermuizen zijn ’s nachts actief. Overdag verbergen ze zich, bij voorkeur op een warme plek. Die vinden ze op zolders, onder afdakjes en aan boomtakken. De gewone dwergvleermuis verblijft ook in spouwen en onder dakpannen. Je kunt hiervoor ook speciale vleermuiskasten ophangen.

In de lente verenigen de vrouwtjesvleermuizen zich in kraamkolonies. Hierbij gaat het ook om warme plekken. De gewone dwergvleermuis vindt bijvoorbeeld op het zuiden gerichte spouwmuren een fijne plek. De moeders laten hun jong ’s nachts in de kraamkolonie achter terwijl zij gaan jagen.

In Nederland zijn alle vleermuizen wettelijk beschermd en het doden van de dieren, evenals het vernietigen van hun verblijfplaats, is volgens de Wet Natuurbescherming verboden. Dat betekent dat vleermuizen vervangende verblijfplaatsen moeten krijgen bij sloop, nieuwbouw, renovatie, isolatie of bomenkap. Dit klinkt makkelijk, maar elke vleermuissoort stelt andere eisen. Een soort die het hierbij erg moeilijk heeft, is de meervleermuis. Daarom is 2023 uitgeroepen tot het Jaar van de Meervleermuis. Bij nieuwbouw worden steeds vaker verblijfplaatsen voor vleermuizen ingebouwd.

Vleermuizen zijn gevoelig voor lichtverstoring bij hun verblijfplaatsen, op vliegroutes en in hun jachtgebied. Vooral straatverlichting kan leiden tot pijnlijke verblinding en de oriëntatie verstoren. Daarvoor is een speciale ‘batlamp’ ontwikkeld, met UV-vrij licht.

Over vleermuizen valt nog veel meer te vertellen. Hier vind je meer informatie. (En wellicht komt er nog een keer een stukje over vleermuizen of een vleermuissoort.)

Hier lees je waarom ik elke dag een soort plaats.

𝘉𝘳𝘰𝘯𝘯𝘦𝘯: 𝘡𝘰𝘰𝘨𝘥𝘪𝘦𝘳𝘷𝘦𝘳𝘦𝘯𝘪𝘨𝘪𝘯𝘨, 𝘞𝘪𝘬𝘪𝘱𝘦𝘥𝘪𝘢, 𝘷𝘭𝘦𝘦𝘳𝘮𝘶𝘪𝘴.𝘯𝘦𝘵

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: