Soort van dag 166: Engels raaigras

(15 juni 2023)

Een van de grassen die vanaf juni bloeit, is Engels raaigras. Van nature vind je dit gras in tredvegetaties, omdat het goed herstelt van betreding. Je ziet het daar o.a. samen met grote weegbree, varkensgras en straatgras. Ook komt het voor in uiterwaarden, samen met o.a. witte klaver, paardenbloem, madeliefje, kruipende boterbloem en zilverschoon.

Maar Engels raaigras kennen we vooral van cultuurgraslanden zoals weilanden, hooilanden, sportvelden, speelvelden en gazons. Het wordt daar ingezaaid (vaak in mengsels met andere grassoorten) vanwege een aantal eigenschappen. Zo is Engels raaigras een belangrijk voedergewas voor melkvee. Koeien vinden het lekker, het is voedzaam en het verteert goed. Het gras groeit snel en met voldoende bemesting levert het een hoge opbrengst. Het is geschikt voor weilanden, sportvelden enzovoort omdat het goed tegen betreding kan en snel herstelt bij intensief gebruik. Het graszaad ontkiemt snel waardoor het onkruiden kan onderdrukken. Het is een van de snelst groeiende meerjarige grassen en kan goed tegen kort maaien; daarom is het geschikt voor gazons.

Engels raaigras komt vermoedelijk uit het Middellandse Zeegebied en heeft zich van daaruit over o.a. vrijwel heel Europa verspreid. In de 17^e eeuw werd het gras in cultuur genomen, voor het eerst in Engeland. Vandaar Engels raaigras. Raaigras is een verbastering van rye-grass: roggegras.

In bloeiende toestand is Engels raaigras vrij makkelijk te herkennen. De aar is plat; de aartjes zitten tegen de spil van de aar aangedrukt. Deze spil zigzagt tussen de aartjes. Als je met twee vingers over de aar strijkt, voel je geen weerstand. (Dat voel je wel bij kweek waarvan de bloeiwijze op die van Engels raaigras lijkt. Bij kweek zitten de aartjes een kwartslag gedraaid op de spil.) De plant is glanzend groen; de basis van de plant is felrood van kleur.

Omdat Engels raaigras voor allerlei doeleinden kan worden gebruikt, zijn er tientallen rassen ontwikkeld. Het ras Rossera op de foto is bijvoorbeeld een laat doorschietend type. Dat betekent: het komt laat in bloei en is daarom geschikt voor weilanden. Van bloeiend gras is namelijk de voederwaarde minder. Andere eigenschappen waarop geselecteerd wordt, zijn bijvoorbeeld winterhardheid, resistentie tegen kroonroest en uiteraard de opbrengst.

Engels raaigras is dus een inheemse plant. Net zoals allerlei andere grassen is het een waardplant van verschillende vlinders (zoals het bruin zandoogje; zie foto). Maar doordat het in de melkveehouderij zoveel toegepast wordt, draagt het bij aan de verarming van de biodiversiteit (vooral als je bedenkt dat de melkveehouderij de grootste grondgebruiker van Nederland is). Nog maar twee generaties terug maakten kruidenrijke graslanden meer dan 50% van het totale graslandareaal in ons land uit. Daarvan is nog slechts een paar procent over. Op het grootste deel van de graslanden is nu Engels raaigras dominant door (her)inzaaien en veel bemesten. Op die velden (‘grasfalt’) is het slecht gesteld met het bodemleven en is er geen plaats voor weidevogels of insecten die op zoek zijn naar nectar en stuifmeel. Gelukkig wordt er steeds meer gestimuleerd dat melkveehouders meewerken aan het herstel van de biodiversiteit. (Kruidenrijk gras is bovendien gezonder voor de koeien en zorgt voor gezondere melk.)

Hier lees je waarom ik elke dag een soort plaats: https://inekebams.com/soort-van-de-dag/.

𝘉𝘳𝘰𝘯𝘯𝘦𝘯: 𝘕𝘦𝘥𝘦𝘳𝘭𝘢𝘯𝘥𝘴𝘦 𝘰𝘦𝘤𝘰𝘭𝘰𝘨𝘪𝘴𝘤𝘩𝘦 𝘧𝘭𝘰𝘳𝘢, 𝘍𝘭𝘰𝘳𝘢 𝘷𝘢𝘯 𝘕𝘦𝘥𝘦𝘳𝘭𝘢𝘯𝘥, 𝘨𝘳𝘢𝘴𝘻𝘢𝘢𝘥𝘥𝘪𝘳𝘦𝘤𝘵.𝘯𝘭, 𝘣𝘰𝘦𝘳𝘦𝘯𝘯𝘢𝘵𝘶𝘶𝘳.𝘯𝘭, 𝘣𝘪𝘰𝘥𝘪𝘷𝘦𝘳𝘴𝘪𝘵𝘦𝘪𝘵𝘴𝘮𝘰𝘯𝘪𝘵𝘰𝘳.𝘯𝘭