Soort van dag 82: kleine veldkers

(23 maart 2023)

Een van de kleine witbloeiende plantjes die je nu ziet, is het eenjarige kleine veldkers. Net zoals vroegeling is het een soort uit de kruisbloemenfamilie. Dat wil zeggen: de bloemen hebben vier kroonblaadjes in een kruisvorm en vier kelkblaadjes en de vrucht wordt een hauw (langwerpig) of hauwtje (ovaal tot rond) genoemd. Deze vrucht springt open met twee kleppen.
Bij het geslacht Veldkers zijn de bloemen wit, lila of paarsroze. De vruchten zijn sterk afgeplat. Als de zaden rijp zijn, rollen de kleppen naar boven toe op. Dat gebeurt met enige kracht en zo worden de zaden de wereld in geslingerd. Je kunt dit ook zien als je zachtjes tegen een rijpe hauw aan tikt.

Tegen de winter zijn de zaadjes van de kleine veldkers al ontkiemd. Je ziet dan de kleine bladrozetten met geveerde blaadjes al. Soms zijn er rond de jaarwisseling al bloemen aanwezig. Later wordt het rozet groter en komen meerdere bloeistengels tevoorschijn. Aan deze stengels kunnen een tot vier bladeren zitten. De bloemetjes zijn klein en wit. De plant doet aan zelfbestuiving. Kenmerkend is dat de 2 cm lange hauwen boven de bloemen uitsteken.

In de zomer kan er nog een generatie zijn, maar dan blijven de rozetjes klein. Soms zijn de plantjes paars aangelopen.
Kleine veldkers komt algemeen voor. Op plekken waar onkruidbestrijdingsmiddelen (herbiciden) gebruikt zijn, is kleine veldkers vaak een van de eerste plantjes die weer verschijnt. Ook schoffelen zorgt voor extra veel exemplaren. De zaden zijn lang kiemkrachtig, op z’n minst vijf jaar. Afhankelijk van de standplaats en het jaargetijde worden de planten 5 tot 30 cm hoog. Je vindt ze bloeiend van maart tot juni.

Kleine veldkers (blad en bloemen) is voor mensen eetbaar. Het bevat veel vitamine C, dus waardevol in de winter. Het smaakt peperig, vergelijkbaar met tuinkers (als je de blaadjes kneust, ruik je dat direct). Je kunt het toevoegen aan salades of kruidenboter en gebruiken als garnering. Uiteraard pluk je ze niet op plekken waar gif gebruikt is!

De ene kleine veldkers is de andere niet. Naast de soort kleine veldkers worden steeds vaker twee exotische vergelijkbare eenjarige veldkerssoorten gevonden: de Nieuw-Zeelandse veldkers en Aziatische veldkers . De laatste is waarschijnlijk meegekomen met containerplanten. Bij deze soort die je o.a. bij tuincentra ziet, ontbreekt het bladrozet. Deze soort bloeit eerder: al vanaf september (tot in april). Bij de Nieuw-Zeelandse zijn de stengels onbebladerd en zijn de stengels liggend tot opstijgend. Deze wordt wel gevonden in stenige tuinen.

Hier lees je waarom ik elke dag een soort plaats.

𝘉𝘳𝘰𝘯𝘯𝘦𝘯: 𝘷𝘦𝘳𝘴𝘱𝘳𝘦𝘪𝘥𝘪𝘯𝘨𝘴𝘢𝘵𝘭𝘢𝘴.𝘯𝘭, 𝘕𝘦𝘥𝘦𝘳𝘭𝘢𝘯𝘥𝘴𝘦 𝘖𝘦𝘤𝘰𝘭𝘰𝘨𝘪𝘴𝘤𝘩𝘦 𝘍𝘭𝘰𝘳𝘢, 𝘏𝘦𝘶𝘬𝘦𝘭𝘴’ 𝘍𝘭𝘰𝘳𝘢 𝘷𝘢𝘯 𝘕𝘦𝘥𝘦𝘳𝘭𝘢𝘯𝘥, 𝘰𝘰𝘨𝘴𝘵𝘦𝘯𝘻𝘰𝘯𝘥𝘦𝘳𝘻𝘢𝘢𝘪𝘦𝘯.𝘯𝘭, 𝘕𝘢𝘵𝘶𝘳𝘦 𝘛𝘰𝘥𝘢𝘺